Biển hiệu nhà hàng bắt buộc ghi những gì, thiếu thì phạt bao nhiêu?

Anh chị thử đi chậm một đoạn phố có vài nhà hàng, rồi nhìn lên. Phần lớn tấm biển chỉ mang đúng 2 thứ: tên nhà hàng và logo. Chữ to, đèn sáng, gọn gàng.

Luật thì yêu cầu nhiều hơn thế. Rắc rối hơn nữa là có 2 văn bản cùng còn hiệu lực, mà 2 văn bản yêu cầu không giống nhau: một bên 4 nội dung, một bên 6.

Trong gói thiết kế, bên tôi làm cả mặt tiền kiến trúc, tới phần nền để gắn biển hiệu. Logo và bộ nhận diện thương hiệu thì nằm ngoài gói: anh chị tự chuẩn bị, hoặc thuê một đơn vị làm nhận diện. Bên tôi nhận làm biển hiệu cho các nhà hàng nhiều năm nay, nên thường gặp chuyện này. Bộ nhận diện anh chị mang sang đẹp và chỉn chu, mà không có dòng địa chỉ nào, cũng không có số điện thoại. Tới lúc dựng bản vẽ tấm biển, bên tôi mới phải hỏi lại.

Trên biển hiệu nhà hàng bắt buộc phải có những gì?

4 nội dung. Khoản 1 Điều 34 Luật Quảng cáo chia thành 3 điểm. Điểm cuối gộp địa chỉ với điện thoại, nên tính ra có 4 nội dung phải ghi:

• Tên cơ quan chủ quản trực tiếp, nếu cơ sở có cơ quan chủ quản. Cơ quan chủ quản là cơ quan cấp trên quản lý trực tiếp. Nhà hàng tư nhân thì thường không có, nên dòng này bỏ trống được.
• Tên cơ sở kinh doanh, đúng như tên trong giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.
• Địa chỉ.
• Điện thoại.

Bản luật hiện hành là bản đã gộp hết các lần sửa, số hiệu 88/VBHN-VPQH. Muốn đọc nguyên văn thì anh chị tìm theo số hiệu này trên trang Công báo điện tử của Chính phủ.

Chỗ hay lệch nhất là cái tên. Tên trên tấm biển thường là tên thương hiệu. Tên trong giấy đăng ký thì là tên công ty hoặc tên hộ kinh doanh, và 2 cái không phải lúc nào cũng trùng nhau. Người làm nhận diện lo phần thương hiệu, còn giấy đăng ký thì nằm trong ngăn kéo của anh chị. Không ai đặt 2 cái tên cạnh nhau thì tấm biển làm ra vẫn thiếu.

Cũng trong Điều 34, khoản 3 còn giới hạn cả kích thước, và sai kích thước thì cũng bị phạt tiền: biển ngang cao tối đa 2m và không dài quá chiều ngang mặt tiền nhà; biển dọc rộng tối đa 1m, cao tối đa 4m và không vượt quá chiều cao tầng nhà nơi đặt biển. Cách đo và mấy trường hợp khó thì tôi kể ở bảng kích thước tối đa của từng loại biển.

Vì sao có văn bản yêu cầu ghi thêm loại hình doanh nghiệp và ngành nghề?

Vì Quy chế ban hành kèm Nghị định 103/2009 vẫn còn hiệu lực. Điều 23 của quy chế này yêu cầu 6 nội dung chứ không phải 4.

Tôi gọi gọn văn bản này là Quy chế 103. Nhiều người nghĩ văn bản từ năm 2009 thì hết thời từ lâu. Luật Quảng cáo ra đời năm 2012, sau Quy chế 103 tới 3 năm. Tôi cũng nghĩ vậy, cho tới khi tìm đọc bản gốc.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có một bản hợp nhất của Quy chế 103, số hiệu 604/VBHN-BVHTTDL, đăng Công báo tháng 3/2019. Bản hợp nhất chỉ giữ lại những điều còn hiệu lực, và Điều 23 vẫn nằm nguyên trong bản hợp nhất. Văn bản bãi bỏ một phần Quy chế 103 gần đây là Nghị định 356/2026, ký ngày 14/09/2026. Nghị định 356/2026 bãi Điều 28 của Quy chế 103 từ ngày 01/12/2026, và không đụng Điều 23.

2 văn bản không thay nhau, mà cùng áp một lúc. Vậy anh chị ghi 4 hay ghi 6?

Ghi đủ 6 thì không lệch với văn bản nào, vì 6 đã gồm cả 4. 2 dòng thêm cũng không chiếm mấy chỗ trên biển.

Riêng hộ kinh doanh thì dòng loại hình khó ghi. Hộ kinh doanh không phải doanh nghiệp, cũng không phải hợp tác xã. Điều 23 không nói hộ kinh doanh ghi gì vào dòng này. Dòng ngành nghề thì hộ kinh doanh vẫn ghi như mọi cơ sở khác.

Còn nếu tấm biển chỉ có 4, thì có một điều đáng biết: nghị định xử phạt chỉ phạt theo bản 4 nội dung. Khoản phạt lỗi ghi thiếu chỉ nhắc 4 nội dung của Luật Quảng cáo, không nhắc loại hình doanh nghiệp và ngành nghề. Tức là thiếu 2 dòng sau thì Điều 67 chưa có mục nào phạt. Nhưng Quy chế 103 vẫn còn hiệu lực, nên ghi đủ 6 vẫn là đường chắc.

Ghi thiếu trên biển thì bị phạt bao nhiêu?

Lỗi ghi thiếu bị phạt từ 5 triệu tới 10 triệu, tính cho cá nhân.

Mức này nằm ở Điều 67 Nghị định 87/2026 về xử phạt trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo, có hiệu lực từ 15/05/2026. Điều 67 chia mức phạt tiền làm 3 khoản theo nặng nhẹ, rồi thêm khoản thứ tư về buộc tháo dỡ. Lỗi ghi thiếu nằm ở khoản 1; 2 khoản tiền còn lại phạt những lỗi khác:

2 chỗ trong bảng nghe gần nhau, nên tôi nói rõ. Sai kích thước nói chung nằm ở khoản 1; riêng biển dọc cao quá tầng nhà thì có dòng riêng ở khoản 2, mức nặng hơn. Còn cái tên: khoản 1 phạt chuyện không ghi đủ tên theo giấy đăng ký, khoản 2 phạt chuyện ghi sai hay ghi thiếu tên gọi bằng tiếng Việt. Ghi tên sai kiểu nào thì rơi vào khoản nào, nghị định để ngỏ.

Chỗ nhiều người đọc lướt qua là mức phạt nhân đôi. Điều 6 của Nghị định 87/2026 viết rõ: cùng một hành vi thì tổ chức bị phạt gấp 2 lần cá nhân. Nhà hàng mở dưới hình thức công ty thì bị tính là tổ chức, nên lỗi ghi thiếu bị phạt 10 triệu tới 20 triệu.

Còn hộ kinh doanh thì sao? Điều 2 của Nghị định 87/2026 kê những ai bị tính là tổ chức. Với người mở nhà hàng, dòng đáng để ý là tổ chức kinh tế thành lập theo pháp luật về doanh nghiệp. Nói gọn là các doanh nghiệp, như công ty. Hộ kinh doanh không nằm trong danh sách này, dù vẫn là đối tượng bị xử phạt. Khoản 3 của cùng Điều 2 trỏ sang Nghị định 118/2021, và nghị định này viết thẳng: hộ kinh doanh vi phạm thì bị áp dụng mức phạt tiền đối với cá nhân. Nghĩa là nhà hàng mở dưới dạng hộ kinh doanh thì lỗi ghi thiếu vẫn bị phạt từ 5 tới 10 triệu. Người đại diện hộ kinh doanh là người chịu trách nhiệm thi hành quyết định phạt.

Dòng cuối bảng thì cần nói thêm. Thế nào là "làm mất mỹ quan" thì Quy chế 103 không định nghĩa; quy chế chỉ có một câu, rằng biển hiệu phải bảo đảm mỹ quan. Chữ "mỹ quan" vì thế tùy người đi kiểm hiểu, và bài này không có mốc nào để anh chị tự đo.

Riêng khoản 2 có 3 lỗi dành cho chữ tiếng nước ngoài trên biển. Tôi kể riêng 3 lỗi này trong bài biển hiệu nhà hàng tên tiếng Anh đặt thế nào cho đúng luật.

Vì sao lỗi nhẹ nhất cũng kéo theo việc tháo cả tấm biển?

Vì ngoài tiền phạt, Điều 67 còn buộc người vi phạm khắc phục hậu quả. Biện pháp khắc phục ghi trong điều luật là tháo tấm biển xuống. Khoản 4 viết một câu ngắn: buộc tháo dỡ biển hiệu với hành vi ở cả khoản 1, khoản 2 và khoản 3.

Nghĩa là lỗi nhẹ nhất trong cả điều luật cũng kéo theo việc tháo biển. Tấm biển chỉ thiếu dòng số điện thoại bị buộc tháo xuống y như tấm biển che lối thoát hiểm.

Mà tháo xuống thì chưa xong chuyện. Bộ chữ nổi được bắt vít vào mặt tiền, tháo ra là hỏng mối bắt, phải khoan lại. Hộp đèn in sai nội dung thì không sửa tại chỗ được, phải làm mặt hộp đèn mới. Cộng thêm mấy ngày mặt tiền trống trơn trong lúc nhà hàng vẫn bán hàng. Tiền phạt là khoản nhìn thấy ngay. Khoản đắt hơn thường là khoản làm lại, và tôi không đưa số ở đây vì tiền làm lại tùy cỡ và loại biển.

Trớ trêu nằm ở chỗ này. Tấm biển tốn không ít tiền, mà thứ có thể buộc nó phải tháo xuống lại là mấy dòng chữ nhỏ nhất trên biển.

Logo trên biển chiếm quá 20% hay treo nhiều biển thì có bị phạt không?

Không có mục phạt riêng. Quy tắc logo không quá 20% và quy tắc 1 biển ngang, 2 biển dọc vẫn còn hiệu lực trong Điều 23 Quy chế 103. Nhưng nghị định xử phạt hiện hành không có mục nào phạt riêng 2 chuyện này.

Ảnh chụp tại cơ sở Bò Tơ Quán Mộc số 111 Gò Dầu.

Điều 23 cho thể hiện trên biển logo đã đăng ký với cơ quan có thẩm quyền, với diện tích không quá 20% diện tích tấm biển. Cũng Điều 23 quy định: tại trụ sở hoặc nơi kinh doanh độc lập với tổ chức, cá nhân khác, chỉ được đặt 1 biển hiệu ngang và không quá 2 biển hiệu dọc.

Chữ "độc lập" đáng để ý. Gian thuê trong trung tâm thương mại thì chưa chắc được tính là nơi kinh doanh độc lập. Ai đứng ra duyệt tấm biển của gian thuê, tôi kể riêng ở bài biển hiệu trong trung tâm thương mại ai duyệt và duyệt những gì.

2 quy tắc này được chép lại rất nhiều trên trang của những nơi nhận làm biển, thường kèm một câu cảnh báo sẽ bị phạt. Nghị định 87/2026 không có điều khoản nào phạt chuyện logo quá 20%, cũng không có điều khoản nào phạt chuyện treo quá số lượng biển. Chữ "biển hiệu" trong cả nghị định chỉ xuất hiện ở Điều 67 và ở danh mục biện pháp khắc phục. Tức là ngoài Điều 67, không chỗ nào khác trong nghị định phạt chuyện biển hiệu.

Đọc cho đúng thì thế này: quy tắc còn hiệu lực, chỉ là không có mức phạt riêng đi kèm. Tôi không khuyên anh chị lấy chỗ trống này làm cớ để làm khác đi. Anh chị nên biết chỗ nào có mức phạt, để khi bàn với người thiết kế bộ nhận diện thì biết chỗ nào phải giữ chặt nhất.

Về số lượng biển thì còn một điều nữa. Mặt tiền một nhà hàng hiếm khi chỉ có một tấm: biển chính, chữ nổi tên nhà hàng, hộp đèn, rồi bảng chỉ lối vào. Luật không nói hộp đèn hay bảng chỉ lối vào có tính là biển hiệu không. Nên ngưỡng 1 biển ngang và 2 biển dọc thì đem đối chiếu với trọn bộ biển cho chắc, không chỉ với tấm biển chính. Không có mức phạt riêng cho chuyện treo quá số lượng. Nhưng ngưỡng này vẫn là quy tắc đang có hiệu lực, nên đếm cho đủ vẫn hơn.

Biển đang treo mà ghi thiếu thì làm gì bây giờ?

Tự phát hiện sớm thì sửa ngay, trước khi có ai đi kiểm tra. Đã bị lập biên bản thì biện pháp ghi trong Điều 67 là buộc tháo dỡ, như mục trên đã kể.

Nếu thứ thiếu chỉ là địa chỉ và số điện thoại thì thường sửa được, không phải hạ cả tấm biển. 2 thứ này không cần chữ to. Trên một tấm biển đã lắp, 2 dòng này thêm được bằng một dải chữ nhỏ ở mép dưới hoặc một tấm phụ. Tiền sửa nằm ở phần chữ thêm và một buổi lắp, không nằm ở bộ biển.

Chỗ tốn thật là khi phần sai nằm trong chính hàng chữ lớn. Ví dụ tên tiếng Việt ghi sai, hay chữ nước ngoài đặt trên chữ tiếng Việt. Sai ở hàng chữ lớn thì không vá được, phải làm lại cả hàng. Vì vậy anh chị nên đối chiếu bản vẽ biển với giấy đăng ký kinh doanh trước khi thợ cắt chữ, không phải sau.

Trước khi đặt làm biển hiệu nên chốt những gì?

4 việc, và cả 4 đều chốt được lúc còn trên giấy, tức lúc sửa còn ít tốn kém.

• Lấy đúng tên trong giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, đặt cạnh tên thương hiệu, xem 2 cái có khớp không. Không khớp thì bàn với người làm nhận diện ngay từ đầu, xem tên theo giấy đăng ký đặt ở đâu trên biển. Đừng để tới lúc thợ đã cắt chữ.
• Đưa đủ nội dung bắt buộc vào bản vẽ tấm biển, và ghi được cả 6 thì ghi. Địa chỉ với số điện thoại không cần to; nhiều nhà hàng đặt 2 dòng này thành một dòng nhỏ ở mép dưới. Nhưng 2 dòng phải có mặt trong bản vẽ, chứ không phải thêm vào lúc lắp.
• Tra quy chế quảng cáo ngoài trời của tỉnh thành nơi nhà hàng sắp mở. Mỗi nơi một bản, và không phải nơi nào cũng có. Quy chế của tỉnh thêm chuẩn kỹ thuật cho tấm biển, chứ không thêm một cửa xin phép. Chuyện này tôi kể ở phần biển hiệu nhà hàng có phải xin phép không.
• Ghi vào hợp đồng ai chịu tiền nếu biển phải làm lại vì sai nội dung. Trách nhiệm nên ghi vào hợp đồng với bên làm biển ngay từ lúc thương lượng, như tôi kể ở bài nghiệm thu từng giai đoạn thi công nhà hàng. Thứ gì không ghi vào hợp đồng thì lúc xảy ra chuyện, hai bên chỉ còn đổ lỗi cho nhau.

2 chuyện nữa cũng phải chốt sớm, dù chúng nằm ngoài phần nội dung bắt buộc. Mặt bằng có hình dạng khác thường thì bộ biển chia ra sao? Tôi kể ở bài mặt tiền nhà hàng hình dạng lạ thì tấm biển phải làm khác thế nào. Còn biển có khung kim loại, gắn vào nhà có sẵn, mỗi mặt rộng hơn 20m² thì phải xin thêm giấy phép xây dựng. Chuyện giấy phép tôi kể ở bài biển hiệu to tới đâu thì phải xin giấy phép xây dựng.

Anh chị sắp làm biển cho một nhà hàng thì gửi bên tôi bộ nhận diện và địa chỉ mặt bằng. Chúng tôi xem giúp mặt tiền treo được tấm biển cỡ nào. Rồi chúng tôi đối chiếu bản vẽ biển với danh sách nội dung bắt buộc ở trên, trước khi bản vẽ đi vào xưởng.

Người ta hay chăm chút tấm biển như chăm đồ trang trí ngoài mặt phố. Tấm biển đúng là đồ trang trí. Nhưng tấm biển cũng là chỗ duy nhất mà cái tên trong giấy tờ của nhà hàng hiện ra trước mặt người đi qua, cả ngày lẫn đêm.