Biển hiệu trong trung tâm thương mại: ai duyệt và duyệt những gì?

Bài viết về cỡ biển hiệu thì gần như bài nào cũng dẫn luật. Không sai, nhưng những bài dẫn luật đều nói về biển của nhà phố.

Trong trung tâm thương mại, ngoài luật chung còn một bộ quy định thứ hai: bộ tiêu chuẩn cho khách thuê của chính tòa nhà. Bộ tiêu chuẩn này chỉ phát cho khách thuê, nên bài trên mạng gần như không dẫn được. Mà trong phần lớn trường hợp, tấm biển của anh chị trông ra sao là do bộ tiêu chuẩn quyết định.

Tới tháng 9/2026, bên tôi đã và đang thiết kế - thi công gần 170 nhà hàng, trong đó 100 nhà hàng nằm trong trung tâm thương mại. Nên bên tôi đọc bộ tiêu chuẩn của các tòa nhà thường xuyên.

Trong bài này, "gian thuê" là phần mặt bằng anh chị thuê lại của tòa nhà, thường mở thẳng ra lối đi chung. Còn "mặt dựng" là mảng mặt ngoài của gian, chỗ tấm biển được gắn lên. "Tòa nhà" là chủ trung tâm thương mại và ban quản lý của trung tâm.

Biển hiệu trong trung tâm thương mại do ai duyệt?

Ban quản lý tòa nhà.

Ở nhà phố, bên tôi chốt hồ sơ thiết kế với chủ nhà hàng xong là triển khai thi công. Không phải qua thêm đơn vị nào duyệt lại. Trong trung tâm thương mại thì bộ hồ sơ còn phải gửi sang ban quản lý tòa nhà. Ban quản lý duyệt xong thì bên thi công mới được động tay, và tấm biển nằm trong chính bộ hồ sơ này.

Go, Lotte, Vincom, Aeon, Crescent Mall, Gigamall, Parkson: mỗi hệ thống một bộ tiêu chuẩn cho khách thuê. Trong cùng một hệ thống, các tòa nhà cũng có thể khác nhau. Điểm giống nhau chỉ có một: các bộ tiêu chuẩn là tài liệu nội bộ, phát cho khách thuê, không đăng công khai.

Nên câu hỏi "biển trong trung tâm thương mại được làm cỡ nào" không có một đáp án chung. Mỗi tòa nhà có đúng một đáp án, nằm trong bộ tiêu chuẩn đi kèm hợp đồng thuê.

Quy tắc mỗi nơi 1 biển ngang, 2 biển dọc có áp cho gian thuê không?

Có thể có, có thể không, và chỗ này đáng đọc chậm một lượt.

Quy tắc 1 ngang 2 dọc nằm ở Điều 23 của Quy chế hoạt động văn hóa ban hành kèm Nghị định 103/2009. Dưới đây tôi gọi gọn là Quy chế 103. Quy chế 103 có bản hợp nhất năm 2019, và Điều 23 vẫn nguyên trong bản hợp nhất. Điều 23 giới hạn số biển của một nơi kinh doanh, nhưng khoanh phạm vi bằng một mệnh đề mà nhiều nơi chép lại thường bỏ mất: "tại trụ sở hoặc nơi kinh doanh độc lập với tổ chức, cá nhân khác chỉ viết, đặt một biển hiệu ngang và không quá hai biển hiệu dọc".

Phạm vi của quy tắc nằm ở cụm độc lập với tổ chức, cá nhân khác. Một căn nhà phố mà nhà hàng thuê trọn thì rõ ràng thuộc diện này. Còn một gian thuê thì nằm trong tòa nhà của người khác, chung lối đi, chung mặt dựng, chung hệ chiếu sáng. Một gian như vậy chưa chắc đã là nơi kinh doanh độc lập.

Gian thuê có phải nơi kinh doanh độc lập hay không là việc cơ quan có thẩm quyền phân định. Nhưng dù Điều 23 áp hay không áp, anh chị vẫn không được treo bao nhiêu tấm tùy ý. Bộ tiêu chuẩn của tòa nhà cũng khoanh số biển, và ở các tòa nhà bên tôi đã làm thì bộ ấy phần lớn khoanh chặt hơn quy tắc 1 ngang 2 dọc. Còn nội dung bắt buộc phải ghi trên biển thì áp cho mọi tấm biển, ở đâu cũng vậy; tôi kể trong bài trên tấm biển bắt buộc phải ghi những gì.

Tòa nhà thường quyết định những gì trên tấm biển?

4 nhóm. Tòa nhà vừa đặt sẵn giới hạn, vừa duyệt từng bộ hồ sơ. Anh chị đề xuất được, nhưng phải đề xuất trong giới hạn của tòa nhà.

Không nhóm nào có một con số chung cho mọi tòa nhà. Muốn có số thật thì phải xin bộ tiêu chuẩn cho khách thuê của chính tòa nhà anh chị sắp thuê. Người giữ bộ tiêu chuẩn là bộ phận cho thuê mặt bằng, tức chính người đang ngồi thương lượng hợp đồng với anh chị. Bộ tiêu chuẩn thường đi kèm hợp đồng, nhưng hỏi xin bản xem trước thì vẫn xin được. Lúc ấy anh chị còn kịp tính lại bộ nhận diện, hay cân nhắc một gian khác.

Biển của một gian trong trung tâm thương mại cao bao nhiêu, và gắn vào đâu?

Số của từng gian thì nằm trên bản vẽ. Dưới đây là số đo trên 2 bản vẽ biển bên tôi làm cho 2 gian ở 2 trung tâm thương mại khác nhau. Đây là số của 2 gian cụ thể, không phải mức chung cho mọi tòa nhà. Mảng trán là mảng tường phía trên cửa, chỗ treo biển.

Hàng "Khung biển bắt vào đâu" cho thấy một lý do tòa nhà giữ quyền duyệt cách gắn. Ở cả 2 gian, khung treo biển liên kết với trần của tòa nhà. Tức là tấm biển dựa vào kết cấu của tòa nhà, chứ không chỉ dựa vào phần anh chị thuê.

Ở gian G.Master, trần hoàn thiện nằm ở độ cao 3.800mm tính từ sàn. Đáy biển đặt ở 3.000mm, tức còn đúng 800mm cho mảng trán treo biển. Trên bộ bản vẽ này còn có vạch ranh giới thuê, tức đường chia phần của bên thuê với phần của tòa nhà. Vạch ranh giới chạy qua cả cây cột và mảng trán treo biển; chuyện cây cột thuộc về ai tôi kể riêng ở bài cây cột trong nhà hàng thuê ở trung tâm thương mại là của ai.

Còn bộ hẹn giờ trên nguồn đèn thì cả 2 bản vẽ đều có. Trang bản vẽ biển không ghi đèn biển bật tắt theo giờ nào. Giờ bật tắt đèn là câu nên hỏi ban quản lý, ở mục dưới.

Vì sao tấm biển trong trung tâm thương mại khó hơn ngoài nhà phố?

Vì tấm biển phải đọc được giữa một khung cảnh vốn đã rất sáng.

Ngoài phố, tấm biển của một nhà hàng cạnh tranh với ánh đèn đường và với biển của vài nhà bên. Trong trung tâm thương mại, tấm biển đứng giữa một dãy gian mà bên nào cũng có biển sáng đèn. Rồi còn có màn hình quảng cáo và những tấm ảnh in khổ lớn dán dọc hành lang của chính tòa nhà. Cùng một tấm biển, mang ra phố thì nổi, đặt vào đây thì chìm.

Gian trong ảnh đầu bài là một chỗ như vậy. Cơ sở Bò Tơ Quán Mộc trong Vincom Mega Mall Royal Island mở thẳng ra lối đi. Ranh giới với gian bên chỉ là chỗ sàn đổi sang một vật liệu khác.

Còn một chỗ khác nữa. Phần lớn gian thuê mở thẳng ra lối đi, không cửa, không khoảng lùi, nên khách bước qua là nhìn thẳng vào trong. Tấm biển vì thế còn phải tách gian của anh chị khỏi gian bên, khi 2 bên chỉ cách nhau mấy bước chân.

Tấm biển ở đây phải làm được 4 việc cùng lúc: đọc được từ xa; phân biệt gian này với gian bên cạnh; nằm trong tiêu chuẩn của tòa nhà; và vẫn ra đúng màu sắc cùng kiểu chữ của thương hiệu.

Hỏi ban quản lý những gì trước khi ký hợp đồng thuê?

5 câu, hỏi lúc còn thương lượng thì anh chị còn kịp tính lại.

• Bộ tiêu chuẩn dành cho khách thuê gồm những gì? Xin bản đầy đủ. Đây là câu quan trọng nhất; 4 câu sau chỉ để kiểm xem bản anh chị nhận có đủ không.
• Mặt dựng chỗ gian của tôi cho đặt biển ở đâu, cao rộng bao nhiêu, đáy biển cách sàn bao nhiêu?
• Vật liệu nào được dùng, và khung biển được bắt vào kết cấu của tòa nhà bằng cách nào?
• Độ sáng tối đa là bao nhiêu, và đèn biển bật tắt theo giờ nào?
• Hồ sơ biển nộp cùng hồ sơ thiết kế hay nộp riêng, và duyệt mất bao lâu? Thời gian duyệt hồ sơ trong trung tâm thương mại tôi kể riêng trong bài hồ sơ gửi ban quản lý duyệt mất bao lâu.

Biển làm xong rồi mới bị bắt sửa thì mất gì?

Mất 3 thứ: tiền làm lại tấm biển, ngày trên lịch thi công, và tiền thuê trong mấy ngày mặt tiền trống.

Biển của gian thuê thường liên kết vào kết cấu của tòa nhà, nên tháo ra không phải chuyện của riêng bên thi công. Bên thi công phải xin lịch, phải làm ngoài giờ trung tâm mở cửa, và phải trả lại mặt dựng đúng như lúc nhận. Chữ nổi là loại chữ cắt rời rồi gắn lên mặt biển. Hàng chữ nổi đã cắt theo một kích thước thì không thu nhỏ lại được, phải cắt hàng chữ mới.

Làm lại còn đẩy lùi lịch. Gian Lẩu Ngũ Phúc trong Vincom Smart City, Hà Nội là một công trình bên tôi đang thi công. Bảng tiến độ của gian này xếp phần biển hiệu 7 ngày sản xuất ở xưởng và 7 ngày lắp. Biển chỉ lắp được sau khi trần thạch cao và lớp sơn bả đã xong, tức ở khúc cuối của công trình. Làm lại tấm biển vì thế dễ đẩy lùi ngày mở cửa.

Cái mất thứ ba là tiền thuê. Mấy ngày mặt tiền trống thì tiền thuê vẫn chạy, mà khách đi ngang lại không biết trong gian là hàng gì.

Anh chị đang nhắm một mặt bằng trong trung tâm thương mại thì gửi bên tôi tên tòa nhà và vị trí gian. Bên tôi đọc bộ tiêu chuẩn của chính tòa nhà cùng anh chị. Chúng tôi xem tấm biển đặt được cỡ nào, trước khi anh chị chốt màu sắc và kiểu chữ của thương hiệu. Cách bên tôi làm biển cho gian thuê trong trung tâm thương mại, cùng chỗ để liên hệ, đều ở trang thiết kế và thi công biển hiệu nhà hàng.

Ngoài phố, tấm biển là thứ người đi đường nhìn thấy đầu tiên. Trong trung tâm thương mại, tấm biển phải nổi lên giữa cả một dãy biển hàng xóm, mà làm to hơn hay sáng hơn hàng xóm thì tòa nhà không cho.