Mặt tiền nhà hàng hình dạng lạ thì tấm biển phải làm khác thế nào?

Anh chị gõ tìm mẫu biển hiệu nhà hàng thì được vài trăm tấm ảnh. Gần như ảnh nào cũng chụp một mặt tiền phẳng, vuông vắn, chụp thẳng từ phía trước.

Mặt bằng ngoài đời ít khi vuông vắn như vậy. Có nhà nằm ở góc hai phố. Có mặt tiền cong theo một lối đi uốn cong trong trung tâm thương mại. Có mặt tiền phủ kín cây leo. 3 tình huống này bên tôi gặp ở 3 cơ sở của cùng một chuỗi nhà hàng, tại 3 thành phố khác nhau. Mỗi tình huống cần một cách làm biển khác.

Bảng dưới tóm 3 cách xử lý ở 3 công trình này. Mục nhà góc kể thêm cách làm ở một công trình thứ tư.

Vì sao hình dạng mặt tiền lại quyết định cách làm biển?

Vì người ta đọc tấm biển ngoài đường, chứ không đọc trên bản vẽ.

Người đi đường không nhìn thẳng vào mặt tiền như cái máy ảnh. Họ tới từ một phía, đứng xa gần khác nhau, và mắt người đi đường thường thấp hơn tấm biển khá nhiều. Hình dạng mặt tiền quyết định chỗ họ nhìn thấy tấm biển lần đầu. Hình dạng cũng quyết định họ thấy trọn hàng chữ, hay chỉ một khúc.

Nên câu hỏi đầu tiên khi làm biển là: người đi đường tới từ hướng nào, và từ mỗi hướng thấy được bao nhiêu phần mặt tiền. Làm biển bằng vật liệu gì là câu hỏi đến sau.

Nhà ở góc hai phố thì đặt biển thế nào?

Một tấm biển không đủ. Nhà góc có hai mặt tiền, và người đi đường nhìn hai mặt từ hai hướng khác nhau, đứng xa gần khác nhau.

Cơ sở Bò Tơ Quán Mộc ở số 1 Tăng Bạt Hổ, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội là một nhà như vậy. Bộ biển ở đây gồm 2 tấm. Tấm thứ nhất là biển chữ có đèn, đặt trên khối nhà nhô cao ngay góc phố. Người còn ở xa, đứng ở phố nào cũng đọc được. Tấm thứ hai là dải chữ chạy dọc mặt bên, dành cho người đã tới gần và đang đi men theo nhà.

2 tấm phải tính riêng, cả cỡ chữ lẫn cách chiếu sáng. Mỗi tấm dành cho người đứng ở một khoảng cách khác. Làm một tấm to đặt ở góc rồi thôi thì người đi men mặt bên không đọc được gì. Chỉ làm dải chữ dọc mặt bên mà bỏ tấm ở góc thì người đứng bên kia ngã tư không biết đây là hàng gì.

Có mặt bằng góc lại làm theo cách khác. Nhà hàng Long Wang ở số 1 Vũ Phạm Hàm, quận Cầu Giấy, Hà Nội có một mặt bằng góc với hai mặt tiền. Trên bản vẽ biển ở đây, người thiết kế cho dải biển chạy qua cả hai mặt tiền. Đoạn ở mặt chính dài 18.340mm, cao 830mm; đoạn ở mặt bên dài 7.964mm. Tên thương hiệu có trên cả hai đoạn, nên theo bản vẽ, người tới từ phía nào cũng gặp tên nhà hàng trước mặt.

2 mặt bằng góc, 2 cách làm khác nhau, mà cùng trả lời một câu hỏi: người đi đường tới từ hướng nào.

Ở nhà góc còn một chỗ nữa hay bị bỏ sót: hàng cây trồng trên vỉa hè. Mỗi mặt phố một hàng cây riêng, tán dày mỏng khác nhau. Một mặt có thể thoáng, trong khi mặt kia bị che gần hết. Chọn chỗ đặt biển thì anh chị và người thiết kế nên đứng ở cả hai phố mà nhìn. Đừng đứng một chỗ rồi suy ra chỗ kia.

Mặt tiền cong thì tấm biển khó ở chỗ nào?

Khó ở chỗ mỗi đoạn của đường cong có một số đo riêng.

Cơ sở Bò Tơ Quán Mộc trong Vincom Mega Mall Royal Island ở Vũ Yên, Thủy Nguyên, Hải Phòng nằm ở một lối đi uốn cong. Mặt tiền vì thế cũng cong theo. Mặt tiền phẳng thì cắt một tấm ốp mẫu rồi nhân lên bao nhiêu tấm cũng được. Mặt cong thì mỗi tấm ốp có số đo riêng. Số đo phải lấy từ bản vẽ, vì cầm thước dây đo trên một mặt cong thì khó ra đúng.

Hàng chữ trên dải biển cong cũng vậy. Chữ không nằm trên một đường thẳng nữa mà nghiêng dần theo độ cong. Chữ đầu và chữ cuối nghiêng về hai hướng khác nhau. Thợ cắt chữ theo lối thường rồi dán lên mặt cong thì chân chữ vênh khỏi mặt tường. Đứng dưới nhìn lên là thấy rõ.

Chỗ đáng để ý nhất của một dải biển cong lại nằm ở hai đầu dải. Người tới từ hai phía nhìn thấy hai đầu dải trước tiên. Người thiết kế xử lý bằng cách dựng riêng hai đầu dải trên bản vẽ. Họ đặt vị trí mắt của người đi tới ở mỗi đầu dải. Từ vị trí này, họ xem hàng chữ hiện ra thế nào, rồi nắn độ nghiêng của mấy chữ ngoài cùng cho đọc được. Xử lý xong hai đầu dải là xong phần việc khó nhất của dải biển cong.

Mặt tiền phủ cây leo thì tính sao?

Tính theo cây của mấy năm sau, không tính theo cây của hôm đi khảo sát.

Cây leo trên tường vẫn lớn lên sau ngày bàn giao, còn tấm biển thì đứng yên. Chỗ hôm nay còn thoáng, ít lâu sau có thể khuất một phần.

Cơ sở Bò Tơ Quán Mộc ở số 111 Gò Dầu, quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh, có mặt tiền phủ kín cây leo. Mảng cây được giữ nguyên. Ở công trình này, bên tôi nhấc tấm biển ra khỏi mặt nhà. Tấm biển gác trên một khung sắt riêng, cao hơn mái, chạy suốt bề ngang, nằm ngoài tầm cây leo tới.

Nhấc biển lên khung riêng thì phải tính thêm phần kết cấu. Biển bắt vào tường thì tường chịu lực. Biển gác trên khung riêng thì khung phải tự chịu lực và chịu gió. Người thiết kế phải tính khung ngay từ khâu thiết kế, chứ không thêm vào lúc lắp. Vì vậy cây leo trên mặt tiền thành chuyện của bản vẽ kết cấu, chứ không chỉ của phần trang trí.

Chỗ đặt biển chốt vào lúc nào?

Anh chị và người thiết kế chốt các cách xử lý ở trên từ lúc còn trên bản vẽ, trước khi thợ cắt chữ.

• Lúc đi xem mặt bằng: đứng ở đúng chỗ người đi đường đi qua, mỗi hướng một lần. Nhà góc thì đứng cả hai phố. Mặt bằng trong trung tâm thương mại thì đi thử theo lối đi, cả chiều tới lẫn chiều về.
• Lúc dựng bản vẽ: chốt bộ biển gồm mấy tấm, mỗi tấm dành cho khoảng cách nhìn nào. Mặt cong thì lấy số đo từng đoạn ngay trên bản vẽ.
• Trước khi đặt cắt chữ: đặt bản vẽ biển cạnh bản vẽ mặt tiền, xem 2 bản vẽ có khớp không. Cắt chữ rồi mới phát hiện lệch thì hàng chữ phải bỏ, cắt lại từ đầu.

Anh chị đang nhắm một mặt bằng có góc, có đường cong hay có cây leo thì gửi bên tôi địa chỉ cùng ảnh mặt tiền. Chúng tôi xem giúp chỗ đặt biển trước khi anh chị chốt hợp đồng thuê. Vì sao bên tôi chọn chỗ đặt biển ngay từ hôm đi xem mặt bằng? Tôi kể ở phần chọn chỗ treo biển từ hôm đi xem mặt bằng. Còn luật ràng buộc tấm biển thế nào, tôi kể ở bài biển hiệu nhà hàng bắt buộc ghi những gì.

Mặt tiền vuông vắn là thứ có trong ảnh mẫu. Mặt bằng thật thì hay có một góc, một đường cong hay một mảng cây. Hình dạng mặt tiền thường quyết định cách làm tấm biển nhiều hơn cả màu sắc và kiểu chữ của thương hiệu.