Mở nhà hàng ở tỉnh xa: vì sao khó tìm nhà thầu quen nội quy trung tâm thương mại?

Bên tôi có một công trình trong Aeon Mall Huế. Riêng hạng mục sơn bả thạch cao, bên tôi đã chủ động tuyển 2 hoặc 3 nhà thầu ngay từ đầu, vậy mà vẫn phải tìm đến gần 20 nhà thầu. Nhiều đội vào làm rồi bỏ dở giữa chừng.

Các đội nhận việc không kém. Tay nghề sơn bả thì ở đâu cũng có người làm tốt. Họ thiếu thứ khác: các đội này chưa từng làm trong một trung tâm thương mại, nên chưa quen cách vận hành, nội quy và tiêu chuẩn ở đây.

Người đi tìm đội thợ ở đây là bên thi công, nhưng chuyện này chạm thẳng tới ngày khai trương nhà hàng của anh chị. Dưới đây tôi kể vì sao làm ở xa thì cái khó lại nằm ở chuyện tìm người.

Thi công ở tỉnh xa thì khó nhất ở khâu nào?

Khó nhất ở khâu tìm được đội quen nội quy.

Công trình ở xa khác công trình ở gần nhiều thứ: quy trình, đơn giá, nhà thầu, cách quản lý, thời gian thi công. Khó nhất vẫn là đội thợ ruột. Công trình ở Huế nằm giữa miền Bắc và miền Nam, và nhiều thầu ruột của bên tôi không đi xa như vậy được.

Nên phải tuyển thầu tại địa phương. Và tới đây mới lộ ra chỗ khó thật.

Nội quy trung tâm thương mại thì học bằng cách nào?

Chủ yếu là học bằng cách làm qua một lần.

Một đội quen làm nhà phố thì nếp làm việc đã thành phản xạ: sáng tới, chiều về, đồ nghề để lại công trường, cần gì thì chạy ra ngoài mua. Vào trung tâm thương mại đang mở cửa bán hàng thì nhiều phản xạ trên không dùng được nữa. Ở Huế, đội thợ vào ca lúc 11 giờ đêm và hết giờ lúc 5 giờ sáng. Ca đêm trong trung tâm thương mại thì đầu ca chuyển đồ nghề vào, cuối ca dọn sạch trước giờ toà nhà mở cửa. Có nơi còn yêu cầu ai vào cũng phải có tên trong danh sách đăng ký trước và đeo thẻ. Trọn bộ nội quy hay gặp thì tôi kể ở một bài riêng: nội quy thi công trong trung tâm thương mại.

Ở Huế, nhiều đội nhận việc rồi bỏ. Thợ ở đây quen làm ban ngày, không làm đêm. Muốn giữ người làm ca đêm thì bên tôi phải trả cao hơn, và chi phí nhân công của cả công trình vì thế đội lên rất nhiều.

Đổi nếp làm việc đã quen nhiều năm thì không dễ: đảo giờ sinh hoạt sang làm đêm, mỗi ca đầu giờ chuyển đồ nghề vào, cuối giờ dọn sạch, cộng một mớ quy định phải nhớ. Người ta chọn việc quen tay là thường tình, không phải chuyện đáng trách.

Gỡ bằng cách thêm người giám sát, hay bằng cách khác?

Bằng cách tổ chức lại đội, không phải bằng cách thêm giám sát.

Đây là chỗ tôi muốn kể nhất trong bài, vì phản xạ đầu tiên khi công trình rối là thêm người trông coi. Người giám sát bên tôi vẫn có mặt, và vẫn cần có mặt. Nhưng thêm giám sát nữa thì không gỡ được cảnh này. Giám sát trông cho việc được làm đúng, còn cái thiếu ở đây là người chịu làm quen với nếp làm việc mới. Không có thợ thì giám sát cũng không có ai để trông.

Cách bên tôi làm ở Huế gồm 2 việc. Nói thẳng để anh chị khỏi đoán: 2 việc này nghĩ ra giữa chừng, sau khi nhiều đội đã bỏ, chứ không phải bài có sẵn từ đầu. Có lúc bên tôi đã tính tới chuyện đưa nhà thầu từ Hà Nội hay Sài Gòn vào. Đến khi ghép được 2 tổ đội thì mới xử lý được việc, nên thôi không đưa vào nữa.

1. Tuyển 2 tổ đội rồi ghép họ lại thành một nhà thầu cho cùng hạng mục. 2 tổ làm cùng một hạng mục trên cùng một mặt bằng, mỗi tổ nhận phần việc riêng, bên tôi đứng ra điều phối. Chia như vậy thì một tổ có bỏ, tổ kia vẫn làm tiếp phần của mình, công trình không dừng hẳn.
2. Phân khu, chia đầu mục rõ ràng. Mỗi tổ nhận một phần việc có ranh giới hẳn hoi, biết chính xác làm tới đâu là xong phần mình. Chia rõ như vậy thì nếu phải tuyển người thay chỗ một tổ bỏ dở, người mới nắm việc nhanh: họ chỉ cần hiểu phần việc của mình chứ không cần hiểu cả công trình.

Công trình vẫn chậm hơn dự kiến chừng 10 tới 12 ngày. Tôi kể cả con số chậm ra đây, vì giấu đi thì bài thành lời khoe, mà khoe thì không giúp được anh chị điều gì.

Năm 2026 tìm thợ khó hơn trước ở chỗ nào?

Khó hơn vì trong năm 2026 có nhiều dự án rất lớn cùng chạy khắp cả nước, hút mất một lượng lớn thợ và nhà thầu.

Dự án của những chủ đầu tư lớn cùng triển khai một lúc, nên công trình quy mô nhỏ hơn khó tuyển người hơn hẳn. Tôi kể chuyện này không phải để xin trước cho một lượt chậm nào: khan người là chuyện của bên nhận thầu, không phải lý do đẩy sang anh chị. Anh chị chỉ cần biết nó có thật, để khi nghe ai hứa gom đủ thợ trong một tuần thì hỏi lại cho kỹ.

3 cách bên tôi đang dùng để xoay:

• Dựa vào đối tác làm việc lâu năm. Quan hệ nhiều năm thì lúc khan người mới thấy giá trị.
• Tìm tới đối tác nhỏ vốn không muốn vào dự án lớn. Có những đối tác quy mô nhỏ không muốn tham gia các dự án lớn, nên vẫn nhận việc vừa sức.
• Ngồi lại bàn giá với nhau. Với hạng mục biến động nhiều như phần xây dựng, có khi bên tôi phải trả thêm cho thợ một chút. Trả thêm như vậy để hai bên còn vui vẻ hợp tác tiếp.

Anh chị nên hỏi gì khi thuê đơn vị thi công cho mặt bằng ở tỉnh xa?

Hỏi 3 câu, và hỏi trước khi ký chứ đừng hỏi lúc đã vào việc.

Dòng chịu ngày chậm ở hàng cuối bảng thì nên ghi hẳn vào hợp đồng, vì bảng trên chỉ giúp anh chị chọn người, không giúp được lúc đã xảy ra chuyện: đội thi công bỏ giữa chừng thì bên nhận thầu chịu phần tuyển lại và chịu số ngày chậm do bỏ giữa chừng gây ra. Ghi được dòng này thì chuyện tuyển thợ ở tỉnh xa là việc của bên nhận thầu. Không ghi thì lượt chậm nào cũng dễ bị giải thích bằng một lý do chung chung.

Còn phần so sánh chung giữa 2 loại mặt bằng thì ở bài này: làm nhà hàng trong trung tâm thương mại khác ngoài nhà phố ở chỗ nào.

Làm ở xa, thứ quyết định không phải là tay nghề thợ. Đội thợ thì gần như bên nào cũng phải tuyển tại chỗ, kể cả bên tôi. Thứ quyết định là bên đứng ra thuê họ đã quen luật chơi của toà nhà chưa, và đã tính trước chuyện có người bỏ giữa chừng chưa.

Bên tôi làm ở tỉnh xa theo lối nào thì anh chị xem ở trang phạm vi nhận việc của New Sky.