Công suất điện nhà hàng nằm ở dòng nào trong bản vẽ thiết kế?

Đi xem mặt bằng, câu anh chị hay hỏi chủ nhà là chỗ này bao nhiêu điện. Câu trả lời quen tai là "điện 3 pha, thoải mái", hay "nhà hàng cũ chạy được thì anh chị chạy được". Nghe thì yên tâm, mà anh chị vẫn chưa cầm được con số nào để so với dàn bếp định đặt.

Nhà hàng cần bao nhiêu điện, sao không có một con số chung?

Vì công suất điện đi theo cái bếp, mà cái bếp đi theo mô hình nhà hàng.

Bếp nấu bằng ga thì phần nấu ăn ít điện. Bếp từ, nồi lẩu điện đặt tại bàn thì mỗi chỗ nấu là một thiết bị cắm điện công suất lớn, và tủ điện phải lớn theo số chỗ nấu. Hai nhà hàng thuê hai mặt bằng y hệt nhau vẫn có thể cần hai cỡ điện cách xa nhau.

Ý này, cùng hai con số nên hỏi khi xem mặt bằng trong trung tâm thương mại, tôi đã kể ở bài điện và điều hòa trong trung tâm thương mại. Bài này đi tiếp một bước: khi đã có bộ bản vẽ điện của chính nhà hàng anh chị, con số đọc ở đâu.

Bản vẽ điện nhà hàng ghi những con số nào?

Ba con số, in cạnh nhau ở đầu sơ đồ tủ điện tổng: công suất đặt, dòng tính toán và cỡ aptomat. Con số đem so với mặt bằng là cỡ aptomat tổng, tính bằng ampe.

Bảng dưới lấy đúng một dòng trên sơ đồ tủ điện trong hồ sơ thiết kế Khèn Nướng Sapa tại Aeon Mall Hạ Long làm ví dụ.

Aptomat là cái cầu dao tự ngắt trong tủ điện: dòng điện chạy qua vượt mức nó chịu được thì nó nhảy. Mỗi khu, mỗi nhóm thiết bị có một aptomat riêng, và đứng đầu tất cả là aptomat tổng. Mọi dòng điện trong nhà hàng đều đi qua aptomat tổng, nên cỡ của nó là mức trần của cả nhà hàng.

kW với ampe đổi qua nhau được, nhưng phải biết thêm điện áp, số pha và hệ số công suất của thiết bị. Bên bán thiết bị nói với anh chị bằng kW, vì kW in trên tem máy. Thợ điện thì mua aptomat theo ampe. Nên lúc hỏi đơn vị thiết kế, câu đúng là: aptomat tổng trong hồ sơ bao nhiêu ampe.

Nhìn lại dòng của Khèn Nướng Sapa: dòng tính toán 146 A, aptomat chọn 150 A, cao hơn một chút. Ở cả 5 bộ hồ sơ trong bài, cỡ aptomat đều bằng hoặc cao hơn dòng tính toán. Khoảng chênh là phần dự phòng, để lúc đông khách nhiều thiết bị cùng chạy thì aptomat không nhảy oan. Nên đem so với mặt bằng thì lấy nguyên cỡ aptomat, kể cả phần dự phòng: mặt bằng phải cấp được ít nhất bằng cỡ aptomat trong hồ sơ. Nhà hàng chia điện ra 2 đường hay 2 tủ tổng thì mỗi đường có aptomat tổng riêng, và mặt bằng phải cấp đủ cho từng đường.

Aptomat tổng của nhà hàng thường cỡ bao nhiêu ampe?

Trong 5 bộ hồ sơ tôi lấy ra dưới đây, aptomat tổng ghi 100 A, 150 A, 175 A và 200 A. Có bộ chỉ một aptomat tổng, có bộ chia 2 đường điện hay 2 tủ tổng, mỗi bên một aptomat.

Số trong bảng là số ghi trong hồ sơ thiết kế, chưa phải số đo lúc nhà hàng đang bán. Riêng bộ O1 Trường Sơn, sơ đồ chỉ ghi công suất tính toán, tức con số người thiết kế đã tính lại từ công suất đặt theo hệ số của bản tính. Công suất tính toán và công suất đặt không so thẳng với nhau được, nên đừng đặt 114,91 kW cạnh các số công suất đặt ở hàng khác mà so.

Hàng thứ nhất có hai cỡ aptomat vì Khèn Nướng Sapa nhận 2 đường điện 3 pha từ tòa nhà. Bản vẽ ghi tòa nhà cấp mỗi đường tới 150 A. Cả 2 đường về chung một tủ điện tổng, nhưng mỗi đường có aptomat riêng: 150 A ở đường thứ nhất, 100 A ở đường thứ hai. Aptomat chọn theo dòng tính toán của chính đường điện: đường thứ nhất có công suất đặt 82,05 kW, tính ra 146 A thì chọn 150 A; đường thứ hai công suất đặt nhỏ hơn, 50,71 kW, tính ra 96 A thì chọn 100 A.

Hàng thứ ba là bộ hồ sơ vẽ cho một mặt bằng thuê chia cho 2 nhà hàng lẩu, có đúng một sơ đồ tủ điện tổng ghi 200 A. Sơ đồ vẽ cho cả mặt bằng hay cho một trong hai nhà hàng thì hồ sơ chưa nói rõ, nên tôi không gắn 200 A cho nhà hàng nào.

Nồi lẩu và bếp nướng tại bàn chiếm bao nhiêu công suất điện nhà hàng?

Ở Long Wang Tân Sơn Nhì, quá nửa. Nhà hàng có 31 nồi lẩu đặt tại bàn, 13 nồi ở tầng trệt và 18 nồi ở lầu 1, mỗi nồi 2.600 W. Cộng lại 80.600 W, nhiều hơn mọi thứ còn lại trong bảng tính công suất của hồ sơ cộng với nhau, gồm đèn, thiết bị bếp, điều hòa, quạt.

Bản vẽ chia điện của nhà hàng ra 2 tủ tổng. 18 nồi ở lầu 1 cắm vào một tủ điện riêng của lầu, tủ này lấy nguồn từ tủ tổng ở tầng trệt.

Ở G.Master, sơ đồ tủ điện cấp cho 15 bếp đặt tại bàn, mỗi bếp một lộ riêng, tức một đường điện riêng đi ra từ tủ. Bàn nào có bếp thì có một lộ riêng, nên thêm một dãy bàn là thêm một dãy lộ trong tủ. Cùng một mặt bằng, nhà hàng lẩu nồi điện tại bàn và nhà hàng nấu bằng ga trong bếp sẽ ra hai cỡ aptomat khác nhau. Còn bàn nướng thì chọn bếp than, bếp ga hay bếp điện là chọn luôn đường hút, đường ga hay đường điện chạy tới bàn; chuyện này tôi kể ở trang thiết kế nhà hàng nướng.

Một chỗ hay lẫn: 80.600 W là công suất đặt, tức cộng trên tem mọi nồi. Lúc bán, thường chỉ một phần số nồi bật cùng lúc, và nồi đang bật cũng có lúc chạy nhỏ. Công suất đặt quyết định cỡ tủ, cỡ dây; còn tiền điện hằng tháng tính theo điện thật sự dùng, chuyện tôi kể ở bài tiền điện nhà hàng do cái gì quyết định.

Tủ điện nhà hàng đặt ở đâu và chiếm bao nhiêu chỗ?

Trong 3 bộ hồ sơ của bài có ghi cỡ tủ, tủ điện tổng chiếm một mảng tường có cạnh dài 1,4 tới 1,8 m, nên chỗ đặt tủ phải vẽ cùng lúc với bố cục phòng; nhà phố thì còn lối đặt tủ ra ngoài trời.

Ở 4 bộ hồ sơ có ghi loại tủ, tủ tổng là loại 2 lớp, tức có một cửa ngoài che một lớp cánh trong, mở lớp ngoài mới tới chỗ gạt aptomat. Bộ 200 A ghi tủ 1.800×600×250 mm; Long Wang Tân Sơn Nhì và G.Master cùng ghi 1.400×700×250 mm. Tủ sâu 25 cm, và trước mặt tủ còn phải chừa khoảng trống cho người đứng thao tác.

Nếu để tới lúc thợ điện vào công trình mới chọn tường, tủ sẽ phải chen vào chỗ còn trống sau khi bàn ghế, quầy, bếp đã có chỗ.

Tủ gắn ở chỗ người ta nhìn thấy thì nó thành một phần của mặt tường. Người thiết kế khi ấy phải xếp nó vào bố cục mảng tường như xếp một ô cửa: thẳng hàng với cái gì, cạnh trên ngang với cái gì, màu vỏ tủ đi với màu tường ra sao. Tủ còn phải mở được ngay lúc aptomat nhảy giữa giờ bán, nên trước mặt tủ không kê bàn ghế cố định, không đặt kệ.

Nhà phố còn một lối nữa là đưa tủ tổng ra ngoài trời. Ở một nhà phố ba tầng cải tạo bên tôi làm, nhật ký sửa bản vẽ cơ điện ghi việc dời tủ điện tổng ra ngoài trời, và bản vẽ cho tủ vỏ kín chống nước và bụi theo chuẩn IP55, tức vỏ hạn chế bụi lọt vào và chịu được tia nước phun. Tủ ra ngoài thì trong phòng bớt một mảng tường phải xếp; đổi lại tủ phải chịu mưa nắng, và đường dây từ tủ vào nhà dài thêm.

Trung tâm thương mại đặt lệnh gì cho phần điện của nhà hàng?

Nhà hàng trong trung tâm thương mại thì phần điện còn phải theo lệnh của tòa nhà, in ngay trong hồ sơ thiết kế. Bộ hồ sơ Khèn Nướng Sapa ở Aeon Mall Hạ Long chép lại các lệnh của Aeon Mall Hạ Long cho phần điện:

• Dây điện đi trong ống cứng chống cháy; đoạn ống mềm không dài quá 1,2 m.
• Tủ điện trên 50 A dùng điện 3 pha phải lắp quạt thông gió.
• Không lắp đèn thẳng lên trần thạch cao.
• Bếp chiên phải có cảm biến tự ngắt khi quá nhiệt.

Lệnh về quạt tủ thì dễ hiểu nhất: dòng điện lớn chạy qua thì các mối nối trong tủ nóng lên, mà tủ đóng kín, nên phải có quạt đẩy hơi nóng ra. Với nhà hàng, lệnh này đụng ngay chỗ đặt tủ: tủ có quạt cần khoảng hở để gió vào và ra, không nhét được vào một hốc kín.

Đây là lệnh của một tòa nhà trong một bộ hồ sơ, không phải quy định chung của ngành; tòa nhà khác có bộ lệnh khác. Bảng lệnh của tòa nhà dài hơn, gồm cả phần chụp hút và đèn, tôi để ở trang thi công điện và hút mùi bếp nhà hàng.

Cùng bộ hồ sơ, phần ổ cắm có mấy dòng ghi chú của bản vẽ: ổ cắm khu ướt dùng loại chống nước, ổ cắm dưới sàn phải âm sàn, và không lắp ổ cắm gần bồn rửa, bếp, nồi hấp. Mấy dòng này do bản vẽ tự ghi, tòa nhà không bắt; tôi thấy đáng chép sang bản vẽ nhà hàng của anh chị.

Thuê nhà phố mở nhà hàng thì hỏi công suất điện ở đâu?

Hỏi ở 2 chỗ: chính cái tủ điện của mặt bằng, rồi điện lực khu vực. Con số cần hỏi vẫn là cỡ aptomat tổng, tính bằng ampe.

Ở mặt bằng, mở tủ điện ra xem aptomat tổng. Aptomat tổng thường là cái to nhất, đứng riêng ở trên cùng hay ngoài cùng, có bó dây to nhất đi vào; cỡ của nó in ngay trên thân, kèm chữ A. Nhìn luôn aptomat là loại 1 pha hay 3 pha: cùng một số ampe, aptomat 3 pha cấp được lượng điện lớn hơn nhiều so với aptomat 1 pha.

Với điện lực khu vực, hỏi từ cỡ đang có thì nâng lên được tới đâu. Câu này nên hỏi trước khi đặt cọc, vì có mặt bằng nâng dễ, có chỗ vướng đường dây chung của cả dãy phố. Nhà hàng trong trung tâm thương mại thì người trả lời là ban quản lý tòa nhà, không phải điện lực.

Mấy chuyện còn lại tôi viết thành bài riêng:

• Hồ sơ xin nâng lên điện 3 pha ở nhà phố, mất bao lâu, ai đứng tên hợp đồng mua điện: bài xin điện 3 pha cho nhà hàng.
• Mặt bằng trong trung tâm thương mại nên hỏi những con số điện nào: bài điện, điều hòa trong trung tâm thương mại và hai con số cần hỏi.
• Nhà hàng nướng có khói bay sang nhà bên thì xử lý ở khâu nào: bài khói nhà hàng nướng sang hàng xóm.
• Cỡ tủ điện cộng ra từ danh sách thiết bị bếp, và phần hút mùi đi cùng: trang thi công cơ điện nhà hàng.

Lần xem mặt bằng tới, anh chị chụp thân aptomat tổng của mặt bằng, ghi kèm danh sách thiết bị bếp định đặt với số watt trên tem từng máy, rồi gửi cả hai cho đơn vị thiết kế, để họ xem cỡ aptomat của mặt bằng có đủ cho dàn bếp anh chị định đặt không.